VSM

Czym jest VSM?

VSM (Value Stream Mapping) to metoda przedstawiania przepływu materiałów i informacji niezbędnych do realizacji procesu produkcyjnego.

Mapa pozwala spojrzeć na cały strumień wartości, zamiast analizować wyłącznie pojedyncze stanowiska lub operacje. Pokazuje zależności pomiędzy procesami, sposób sterowania produkcją oraz miejsca, w których gromadzą się zapasy.

Poziom zapasów pomiędzy procesami bywa zaskakująco duży. VSM pomaga zobaczyć ich skalę, przeliczyć zapasy na czas oczekiwania i porównać go z czasem rzeczywistego przetwarzania produktu.

VSM jest jednym z podstawowych narzędzi Lean. Często stanowi punkt wyjścia do rozpoczęcia procesu doskonalenia.

Metoda została szerzej opisana w książce Learning to See. Przedstawiony w niej sposób analizy strumienia wartości stanowi oś szkolenia.

Cel szkolenia

Celem szkolenia jest przygotowanie uczestników do samodzielnego wykonania analizy strumienia wartości oraz zaplanowania działań doskonalących w procesie produkcyjnym.

Uczestnicy uczą się:

• określać zakres analizowanego strumienia wartości,
• wybierać rodzinę produktów objętą analizą,
• zbierać dane bezpośrednio w procesie produkcyjnym,
• przedstawiać przepływ materiałów i informacji,
• oceniać poziom zapasów pomiędzy procesami i ich wpływ na czas przejścia,
• odróżniać czas przetwarzania od całkowitego czasu przejścia,
• rozpoznawać zakłócenia i ograniczenia przepływu,
• wskazywać obszary wymagające poprawy,
• przygotowywać plan dalszych działań.

Warianty szkolenia

1. Szkolenie teoretyczne

Szkolenie trwa 4 godziny.

Uczestnicy poznają:

• zastosowanie VSM,
• zasady wyboru rodziny produktów,
• sposób zbierania danych,
• najważniejsze symbole stosowane na mapie,
• zasady przedstawiania przepływu materiałów i informacji,
• sposób przygotowania i analizy mapy stanu aktualnego,
• podstawowe założenia projektowania stanu przyszłego.

Wariant nie obejmuje mapowania rzeczywistego procesu.

Nie polecam szkolenia wyłącznie teoretycznego jako docelowej formy poznania VSM. Zrozumienie metody wymaga przeprowadzenia obserwacji, zebrania rzeczywistych danych i samodzielnego przygotowania mapy.

2. Value Stream Analysis - analiza stanu aktualnego

Szkolenie i warsztat trwają od 1 do 2 dni, w zależności od stopnia złożoności procesu.

Po wprowadzeniu teoretycznym uczestnicy przechodzą do rzeczywistego procesu produkcyjnego. Obserwują jego przebieg, zbierają dane, a następnie przygotowują mapę stanu aktualnego.

Podczas warsztatu analizowane są między innymi:

• przepływ materiałów,
• przepływ informacji,
• kolejność procesów,
• czasy cyklu,
• czas dostępny na produkcję,
• dostępność procesów,
• liczba pracowników,
• wielkość i rozmieszczenie zapasów,
• miejsca oczekiwania,
• sposób planowania i sterowania produkcją,
• całkowity czas przejścia produktu przez strumień wartości,
• udział czasu przetwarzania w całkowitym czasie przejścia.

Rezultatem warsztatu jest mapa stanu aktualnego oraz wspólna analiza najważniejszych problemów i ograniczeń przepływu.

3. Value Stream Design - projektowanie stanu przyszłego

Szkolenie i warsztat trwają od 1 do 4 dni, w zależności od stopnia złożoności procesu i uzgodnionego zakresu pracy.

Wariant obejmuje przygotowanie mapy stanu aktualnego, tak jak w wariancie 2, a następnie opracowanie mapy stanu przyszłego.

Projektowanie stanu przyszłego może obejmować:

• ograniczenie poziomu zapasów,
• skrócenie czasu oczekiwania,
• poprawę ciągłości przepływu,
• skrócenie czasów cyklu,
• określenie możliwości zastosowania przepływu ciągłego, idealnie przepływu jednej sztuki,
• ocenę możliwości wprowadzenia systemu kanban i supermarketów,
• określenie punktu sterującego strumieniem wartości oraz miejsc zastosowania systemu ssącego,
• dostosowanie sposobu planowania do zapotrzebowania klienta,
• zwiększenie OEE, między innymi przez skrócenie czasów przezbrojeń,
• wskazanie wymaganych zmian organizacyjnych i technicznych,
• ustalenie kolejności działań doskonalących.

Rezultatem warsztatu jest:

• mapa stanu aktualnego,
• analiza najważniejszych problemów,
• mapa stanu przyszłego,
• wstępny plan przejścia od stanu aktualnego do przyszłego.

Przebieg warsztatu

Warsztat rozpoczyna się od ustalenia granic analizowanego strumienia wartości oraz wyboru rodziny produktów.

Uczestnicy obserwują rzeczywisty proces, rozmawiają z pracownikami i zbierają dane w miejscu wykonywania pracy. Mapa powstaje na podstawie obserwacji stanu rzeczywistego, a nie wyłącznie na podstawie procedur, raportów lub założeń.

Po przygotowaniu mapy uczestnicy wspólnie analizują przepływ, poziom zapasów, czas oczekiwania i sposób przekazywania informacji.

W wariancie rozszerzonym wyniki analizy są wykorzystywane do przygotowania mapy stanu przyszłego oraz planu działań doskonalących.

Analizowane procesy

Specjalizuję się w wykorzystaniu VSM w procesach produkcyjnych.

Zastosowanie tej metody w procesach administracyjnych, usługowych lub innych procesach nieprodukcyjnych jest możliwe, ale wymaga dokładniejszej analizy wstępnej i indywidualnego przygotowania zakresu szkolenia.

Dla kogo przeznaczone jest szkolenie?

Szkolenie jest przeznaczone dla:

• kierowników i inżynierów produkcji,
• mistrzów, brygadzistów i liderów zespołów produkcyjnych,
• inżynierów procesu i technologów,
• planistów produkcji,
• pracowników logistyki,
• osób odpowiedzialnych za Lean i ciągłe doskonalenie.

Liczba uczestników i skład zespołu

Rekomendowana liczba uczestników wynosi od 5 do 10 osób.

Rekomenduję przeszkolenie zespołu interdyscyplinarnego, złożonego z przedstawicieli produkcji, logistyki, utrzymania ruchu, planowania oraz operatorów analizowanego procesu.

Taki skład zespołu pozwala spojrzeć na strumień wartości z różnych perspektyw. Ułatwia również zebranie wiarygodnych danych i przygotowanie rozwiązań uwzględniających rzeczywiste zależności pomiędzy procesami.

Przygotowanie do warsztatu

Przed szkoleniem należy uzgodnić:

• analizowany proces,
• rodzinę produktów,
• granice strumienia wartości,
• dostępność procesu podczas warsztatu,
• dostępność osób posiadających wiedzę o produkcji, planowaniu i logistyce.

Przydatne są również informacje dotyczące:

• zapotrzebowania klienta,
• głównych dostawców,
• czasu dostępnego na produkcję,
• organizacji pracy zmianowej,
• czasów cyklu,
• wielkości zapasów,
• sposobu planowania produkcji,
• sposobu przekazywania informacji pomiędzy procesami.

Ostateczny zakres potrzebnych danych zależy od rodzaju i stopnia złożoności procesu.

Miejsce szkolenia

Szkolenie jest realizowane w zakładzie zamawiającego.

Warsztat wymaga dostępu do rzeczywistego procesu produkcyjnego oraz możliwości przeprowadzenia obserwacji i zebrania danych potrzebnych do przygotowania mapy.

Koszt szkolenia

Cena szkolenia i warsztatu jest ustalana indywidualnie. Zależy od wybranego wariantu, czasu trwania, złożoności procesu oraz zakresu przygotowania.