To jest karta SPC I-MR dla pojedynczych obserwacji (I - jak Individual observations) i ruchomego rozstępu (MR - jak Moving Ranges). Może być używana dla badania krótkoterminowej zmienności procesu. Umożliwia analizę w wielu przedziałach (etapach), np. gdy posiadamy dane dla różnych maszyn, podprocesów, okresów itd.

Używając ostatnią opcję nazwaną "Wybierz rodzaj diagramu" można utworzyć diagram pojedynczych obserwacji (I) lub I-MR pojedynczych obserwacji (I) i ruchomego rozstępu (MR). Domyślnie opcja jest ustawniona na "I-MR Chart".

Narzędzie działa on-line. Należy wprowadzić dane do okienka "Dane w formacie txt", gdzie pojedynczy wiersz zawiera jedną, dwie lub trzy dane (jedną, dwie lub trzy kolumny). Pierwszy wiersz może być nagłówkiem danych. Przykładowo można skopiować 1-3 kolumny z Excela i wkleić do okienka danych.

Jeżeli użytkownik nie poda własnych danych program wykonuje diagram z domyślnych danych widocznych w okienku "Dane w formacie txt". Dane domyślne mają 3 kolumny. Diagram jest zrobiony z danych z 1. kolumny względem 3. kolumny. Jeżeli jesteś ciekawy jak wpływa zmiana kolumny odniesienia na diagram to zmień opcję "Poziomy w kolumnie lub kolumnach" z "3" na "2" lub "-".

Jeżeli użytkownik poda tylko jedną kolumnę danych, należy zmienić opcję "Poziomy w kolumnie lub kolumnach" na "-", w przeciwnym razie będzie błąd danych. Podobnie, aby unikąć błędu danych, jeżeli użytkownik poda dwie kolumny danych, należy zmienić opcję "Poziomy w kolumnie lub kolumnach" na "2" lub "-".

Dane można kopiować np. z Excela, ale również wpisywać ręcznie. Minimalna liczba danych to 2 (2 wiesze danych). Dodatkowo program domyślnie rysuje linie referencyjne (zob. opcję "Linie referencyjne"), które można wyłączyć oraz wyznacza przedziały na podstawie kolumny 2. lub 3 lub kombinacji obu.

Niezależnie od wyboru języka diagram jest sformatowany wg konwencji angielskiej. Dotyczy to formatu liczb i opisów.

Dane muszą być w jednym z dwóch formatów:

• Separator dziesiętny ",". Niedopuszczalny jest separatory grup w liczbach. Prawidłowa dana np. 1,234 lub 34456,12. Nieprawidłowa dana 34 456,12 - niedopuszczalna spacja.
• Separator dziesiętny ".". Niedopuszczalny jest separatory grup w liczbach. Prawidłowa dana np. 1.234 lub 34456.12. Nieprawidłowa dana 34,456.12 - niedopuszczalny przecinek jako separator grup lub 34 456.12 - niedopuszczalna spacja.

Struktura danych musi być następująca:

• 1. kolumna - dane numeryczne, np. wymiary części, czas przetwarzania faktur itd.
• 2. kolumna (opcjonalna, nazywana przedziałem) - dane tekstowe, np. nazwa maszyny itd.
• 3. kolumna (opcjonalna, nazywana przedziałem) - dane tekstowe podobnie jak kolumna 2. Dodatkowy przedział względem, którego chcemy coś zanalizować, np. nazwa lini, pora dnia itd.
• Kolumna 2. i 3. pod względem logicznym są takie same. Teoretycznie kombinacji przedziałow może być wiele. Zwykle stosuje się maksymalnie 3 kombinacje przedziałów. Ja oferuję do 2 kombinacji przedziałów, co wystarczy w 90% przypadków.

Ważnym elementem karty SPC są średnia, granice kontrolne, testy służące do wykrycia przyczyn specjalnych. Korzystając z formularza "Formatuj kartę SPC" można uaktywnić wykonanie różnych elementów (w kolumnie "Wykonaj"). Każdy element można ukryć lub pokazać (w kolumnie "Ukryj/Pokaż") o ile został wykonany.

Ukrywanie lub pokazywanie elementów karty SPC jest szczególnie pomocne w przypadku testów przyczyn specjalnych, gdyż niektóre punkty wskazują na kilka przyczyn specjalnych oznaczonych liczbami od 1 do 8 (numery są zgodne z numerami testów). Dla karty I program umożliwia wykonanie 8 testów, natomiast dla karty I-MR (dolny diagram) tylko 1. testu.

W programie Minitab oraz w moim programie wyróżnione jest 8 testów (reguł), w których można zmieniać licznik "K", których znaczenie jest następujące:

• Test 1 - Punkt > K * odchylenie standardowe od średniej (linii centralnej), domyślnie K=3.
• Test 2 - K następujcych po sobie punktów po tej samej stronie średniej (linii centralnej), domyślnie K=9.
• Test 3 - K następujcych po sobie punktów w porządku rosnącym lub malejącym, domyślnie K=6.
• Test 4 - K następujcych po sobie punktów naprzemiennie malejących i rosnących, domyślnie K=14.
• Test 5 - K z K+1 następujcych po sobie punktów > 2 * odchylenie standardowe od średniej (linii centralnej) po tej samej stronie, domyślnie K=2.
• Test 6 - K z K+1 następujcych po sobie punktów > 1 * odchylenie standardowe od średniej (linii centralnej) po tej samej stronie, domyślnie K=4.
• Test 7 - K następujcych po sobie punktów w obszarze +/- 1 * odchylenie standardowe od średniej (linii centralnej) po każdej stronie, domyślnie K=15.
• Test 8 - K następujcych po sobie punktów w obszarze > 1 * odchylenie standardowe od średniej (linii centralnej) po każdej stronie, domyślnie K=8.

W tym momencie, jeżeli chodzi o formę zapamiętania karty SPC (przekazania do innego programu) mogę jedynie zaoferować zrzut ekranu. Natomiast grafika jest wykonana w wektorowym formacie SVG.