Analiza danych za pomocą diagramu Box Plot może być bardzo efektywna, w szczególności jeżeli zastosujemy dodatkowe poziomy. To jest narzędzie on-line. Należy wprowadzić dane do okienka "Dane w formacie txt", gdzie pojedynczy wiersz zawiera jedną, dwie lub trzy dane. Pierwszy wiersz może być nagłówkiem danych. Przykładowo można skopiować 1-3 kolumny z Excela i wkleić do okienka danych.

Jeżeli użytkownik nie poda własnych danych program wykonuje diagram z domyślnych danych widocznych w okienku "Dane w formacie txt". Dane można kopiować np. z Excela, ale również wpisywać ręcznie.

Dane domyśle są przedstawione w artykule Historia pewnego SPC. Domyślnie na diagramie są również granice tolerancji na poziomie: LSL = 65 i USL = 70, które można włączyć lub wyłączyć, zobacz kolumnę: "Wykonaj" i "Ukryj/Pokaż".

Inne godne polecenia dane są dostępne w formacie CSV. Wystarczy je ściągnąć, otworzyć w Excelu, skopiować i skleić do okienka danych (ok. 15 sek. roboty). Uwaga: separatorem danych w okienku są spacje i tabulacje (co może powodować problemy w wierszu nagłówkowym lub kolumnie 2. i 3., gdy łańcuch znaków zawiera spacje).

Struktura danych musi być następująca:

• 1. kolumna - dane numeryczne, np. liczba defektów na lot, wymiary części, czas przetwarzania faktur itd.
• 2. kolumna (opcjonalna, nazywana poziomem) - dane tekstowe, np. kto wykonywał pomiar, kto przetwarzał fakturę itd.
• 3. kolumna (opcjonalna, nazywana poziomem) - dane tekstowe podobnie jak kolumna 2. Dodatkowy poziom względem, którego chcemy coś zanalizować, np. numer maszyny, pora dnia itd.
• Kolumna 2. i 3. pod względem logicznym są takie same. Teoretycznie poziomów może być wiele. Zwykle stosuje się maksymalnie 3 poziomy. Ja oferuję 2 poziomy, co wystarczy w 90% przypadków.

Przykład z danych do pobrania: John i Tom produkują elementy, co 10 element jest mierzony. Wynik pomiaru jest w kolumnie 1. Imię operatora jest w kolumnie 2. Dodatkowo wiemy, że John i Tom pracują raz rano a raz wieczorem. W 3. kolumnie umieszczamy czas pracy operatorów, czyli "Morning" lub "Evening". Mając takie dane możemy wykonać kilka kombinacji obliczeń, wystarczy zmienić opcję w polu wyboru "Poziomy w kolumnie lub kolumnach".

Możemy wykonać następujące kombinacje obliczeń wybierając przedstawione poniżej opcje:

• "-" - tylko dane z 1. kolumny. Powstanie jeden Box Plot ze wszystkich danych.
• "2" - analiza 1. kolumny względem 2. kolumny. Otrzymamy 2 Box Ploty: jeden dla Johna a drugi dla Toma. Można porównać pracę operatorów.
• "3" - analiza 1. kolumny względem 3. kolumny. Otrzymamy 2 Box Ploty: jeden dla "Morning" a drugi dla "Evening". Można porównać wpływ czasu pracy na wyniki.
• Dla opcji "2" i "3" Box Ploty są sortowane wg kolejności występowania nazw poziomów w danych.
• "2,3" - analiza 1. kolumny względem 2. i 3. kolumny. Otrzymamy 4 Box Ploty: "John|Evening", "John|Morning", "Tom|Evening", "Tom|Morning". Tu łatwiej porównać, jak John pracuje o różnym czasie oraz to samo porównanie dla Toma.
• "3,2" - analiza 1. kolumny względem 3. i 2. kolumny. Otrzymamy 4 Box Ploty: "Evening|John", "Evening|Tom", "Morning|John", "Morning|Tom". Tu łatwiej porównać, jak pracują John i Tom o tym samym czasie.
• Dla opcji "2,3" oraz "3,2" Box Ploty są sortowane alfabetycznie.

Niezależnie od wyboru języka diagram jest sformatowany wg konwencji angielskiej. Dotyczy to formatu liczb i opisów.

Dane numeryczne muszą być w jednym z dwóch formatów:

• Separator dziesiętny ",". Niedopuszczalny jest separatory grup w liczbach. Prawidłowa dana np. 1,234 lub 34456,12. Nieprawidłowa dana 34 456,12 - niedopuszczalna spacja.
• Separator dziesiętny ".". Niedopuszczalny jest separatory grup w liczbach. Prawidłowa dana np. 1.234 lub 34456.12. Nieprawidłowa dana 34,456.12 - niedopuszczalny przecinek jako separator grup lub 34 456.12 - niedopuszczalna spacja.

Diagram Box Plot składa się w kilkunastu elementów. Każdy element diagramu można ukryć lub pokazać (w kolumnie "Ukryj/Pokaż") o ile został wykonany (zaznaczenie w kolumnie "Wykonaj"). Zachęcam do skorzystania z tej funkcji "Ukryj/Pokaż", gdyż pozwoli to lepiej zrozumieć budowę diagramu. Ponadto większość elementów diagramu jest wykonana grubszą linią, aby łatwiej można było je wybrać za pomocą myszki. Zachęcam do najechania na poszczególne elementy, żeby zobaczyć co oznaczają. Na Rys. 1 można zobaczyć, które elementy zawieraj dodatkowe informacje.

Na koniec, co można wyczytać z diagramu Box Plot:

• Równe boksy wskazują na symetryczny rozkład (np. jednostajny, trójkątny lub normalny).
• Asymetria pomiędzy boksami oraz przesunięcie pomiędzy średnią a medianą wskazuje na rozkład niesymetryczny np. lewo- lub prawoskośny.
• Wartości odstające mogą wskazywać na błędy pomiarowe.
• Patrząc od strony minimum: dolny wąs zawiera 25% danych, boksy zawierają 50% danych, górny wąs zawiera 25% danych. Szerokość boksów w stosunku do wąsów wskazuje na wielkość rozrzutu danych.

W tym momencie, jeżeli chodzi o formę zapamiętania diagramu Box Plot (przekazania do innego programu), to mogę jedynie zaoferować zrzut ekranu. Natomiast grafika jest wykonana w wektorowym formacie SVG.